Krocionóg – opis gatunku, występowanie, ciekawostki

Krocionóg to bezkręgowiec z gromady dwuparców, a w Polsce reprezentuje go 85 gatunków z rodziny Julidae. Zwierzęta te mają wydłużone, segmentowane ciało oraz krótkie nogi i czułki. Większość prowadzi skryty tryb życia w ściółce i spróchniałym drewnie. W artykule znajdziesz opis wyglądu, siedlisk, diety i ciekawostek dotyczących tych stawonogów.

Czym jest krocionóg i jak wygląda?

Rodzina Julidae należy do gromady dwuparców oraz rzędu krocionogów właściwych. Ciało jej przedstawicieli jest wydłużone i segmentowane, co odróżnia je od chrząszczy czy pareczników. Ubarwienie przyjmuje najczęściej odcienie szare, brunatne lub czarne. Segmentacja sprawia, że wije wyglądają jak ciąg połączonych ze sobą pierścieni.

Nogi i czułki tych bezkręgowców są krótkie. Dorosłe osobniki mierzą od 3 mm do 20 cm długości, więc rozpiętość rozmiarów w tej rodzinie jest bardzo duża. Drobne gatunki można przeoczyć w próchnicy, podczas gdy większe wije są dobrze widoczne na powierzchni podłoża.

Rodzina Julidae obejmuje wije z gromady dwuparców i rzędu krocionogów właściwych, a długość ich ciała wynosi od 3 mm do 20 cm.

Gdzie występują te stawonogi?

Przedstawiciele tej rodziny wybierają wilgotne i zacienione siedliska. Głównym środowiskiem życia są ściółka oraz spróchniałe drewno. W Polsce stwierdzono 85 gatunków z tej rodziny, co czyni ją dość liczną w krajowej faunie.

Ściółka i spróchniałe drewno

Ściółka to warstwa opadłych liści, gałęzi i rozkładających się resztek roślinnych. Spróchniałe drewno zapewnia tym zwierzętom stałą wilgotność i bezpieczne kryjówki. Oba siedliska pomagają im unikać wysychania oraz drapieżników. Ciemne ubarwienie i powolne poruszanie się ułatwiają wtapianie się w podłoże.

Przykłady gatunków w Polsce

Wśród wijów obserwowanych w Polsce można spotkać między innymi:

• Cylindrojulus boleti
• Leptophyllum nanum
• Julus terrestris
• Julus scandinavius
• Ophyiulus fallax
• krocionóg piaskowy (Schizophyllum sabulosum)

Czym żywią się wije?

Te stawonogi są roślinożerne, a ich dieta opiera się przede wszystkim na materiale pochodzenia roślinnego. W skład pożywienia wchodzą między innymi:

• szczątki roślinne
• pędy
• kiełkujące nasiona
• młode korzonki
• owoce
• bulwy
• grzyby

Największą część jadłospisu stanowią martwe fragmenty roślin, które gromadzą się w ściółce. Dzięki takiemu sposobowi odżywiania te zwierzęta przyspieszają rozkład materii organicznej i zwracają do gleby cenne składniki.

Co warto wiedzieć o systematyce Julidae?

Rodzina Julidae obejmuje około 500 opisanych gatunków, zgrupowanych w około 90 rodzajach. Wiele z nich opisano już w XIX wieku, a część w wieku XX. Poniższa tabela pokazuje wybrane rodzaje wraz z autorami i rokiem ich opisu:

Nazwy naukowe rodzajów są trwale powiązane z nazwiskami autorów i datą pierwszej publikacji. Dzięki temu można jednoznacznie ustalić, który takson jest brany pod uwagę w badaniach faunistycznych.

Ciekawostki o tych bezkręgowcach

Te zwierzęta bywają mylone ze stonogami, ale należą do zupełnie innej grupy stawonogów. Ich krótkie nogi i spokojne tempo ruchu to cechy, które ułatwiają odróżnienie od szybkich pareczników. W Polsce żyje 85 gatunków, natomiast na świecie liczba opisanych przedstawicieli rodziny sięga około 500.

Wielkość tych bezkręgowców potrafi zaskakiwać. Najmniejsze osobniki mają zaledwie 3 mm, a największe osiągają 20 cm. Tak duża rozpiętość sprawia, że w jednej rodzinie mieszczą się zarówno ledwo widoczne wije, jak i okazałe, masywne stawonogi.

Ich dieta składa się głównie z rozkładających się tkanek roślinnych, dzięki czemu pełnią funkcję naturalnych sprzątaczy lasu. W ten sposób wpływają na obieg materii i poprawę struktury gleby. To cicha, lecz ważna rola w ekosystemach leśnych i parkowych.

W Polsce występuje 85 gatunków z rodziny Julidae, a na świecie opisano ich około 500 w około 90 rodzajach.